21 червня 2026 р., неділя, Київський час 02:18
Статей за останні 24 години — 4
Еней Харалужний

Мова – ДНК нації

Світ
мова
https://www.ar25.org/node/27578

Нещодавно мені пощастило натрапити на дуже цікаву картинку в соцмережі, де два язички інформували про правильне використання українських слів. Одразу сподобалося і захотілося ще!Перейшовши на сторінку зрозуміла, що це не одна вдала картинка – це ціла спільнота свідомих та небайдужих до української мови та її удосконалення людей! А язичок – головний персонаж ілюстрацій Лепетун :)

10672213_719644714738388_7358351954844910090_n.jpg

Виявилося, що це волонтерський проект “Мова – ДНК Нації“ головна мета якого розвивати “правильну” українську мову, викорінювати русизми, помилки та кальки. Творці цього проекту Наталя Клименко та Павло Мельник-Крисаченко, які люб’язно погодилися на інтерв’ю, щоб розповісти більше про свій мовний проект.

Дуже приємно познайомитися! Розкажіть, як з’явилася ідея створення такого чудового проекту?!
Під час страхітливих днів у лютому цього року я шукала вдома на полицях “Кобзар” Шевченка, щоб почитати і набратися сил, а натрапила на книгу Бориса Антоненка-Давидовича “Як ми говоримо”. Почала читати і відразу зрозуміла, що в захваті.
Спершу я розповіла всім друзям, що варто говорити “просто неба”, а не “під відкритим небом”. Згодом потреба ділитися закоханістю до мови почала зростати. Так і з’явилася ідея сторінки.
Назву сторінки, логотип і головного героя – лепетуна – придумав мій чоловік Паша. Це він створює всі ілюстрації, а я підбираю теми, пишу тексти, відповідаю на численні запити, які до нас надходять.

Скільки часу у вас займає проект? Це хоббі чи постійна робота?
Постійна робота у нас інша, а цей проект ми вважаємо сімейною суспільно корисною діяльністю :) Скільки це займає часу? У мене досить багато. Мінімум – 1-2 години у будні дні та декілька годин на вихідних. Іноді більше.
Взагалі мій день починається з чашки кави та перегляду коментарів і запитів, що до нас надійшли. Потім публікую нову картинку. Ввечері після роботи підбираю нові теми, відповідаю на нові запити. У Паші це займає трохи менше часу – декілька годин на тиждень.
Які були відчуття, коли запускали проект? Чи сумнівалися?
Я не сумнівалася, а хотіла зробити це якомога швидше!
Формування матеріалу займає багато часу та знаннь. Де ви їх черпаєте та шукаєте ідеї для натхнення?
Більшість ідей для картинок беру з повсякденного життя, то десь побачила-почула чергову помилку чи скалькований фразеологізм, то друзі-колеги допомагають з ідеями.
Крім того, нам багато людей пишуть на сторінку, просять щось проілюструвати. І, звісно, я читаю-перечитую прекрасних мовознавців – Антоненка-Давидовича, Караванського, Шевельова, Пономаріва, Сербенську…

У вашій спільноті уже більше 11 тисяч послідовників? Як довго ви йшли до цього числа?
Вже майже 12 тисяч! Для цього знадобилося всього п’ять місяців.
Плануєте і далі розвивати цей проект чи маєте вже на меті наступний?! Чи плануєте випустити книгу зі своїми ілюстраціями?! Я вже готова зробити замовлення! :)
У нас багато ідей щодо розвитку проекту “Мова – ДНК нації“ – сайт, мобільний застосунок, книга і не тільки! Але не все відразу, поступово.
Що кажуть ваші рідні та знайомі? І взагалі, які отримуєте коментарі, думки та ідеї від послідовників у соцмережах?
Ми відчуваємо шалену підтримку не лише від рідних, друзів і колег, а й від наших фанів, які пишуть нам листи, дякують, пропонують нові ідеї, свою допомогу. Це неймовірно надихає!
 Напевне, спілкуючись, Ви подумки виправляєте мову співрозмовника ;) Чи й не тільки подумки?
Насправді, ні. Я дуже толерантно до цього ставлюсь. Просто намагаюсь звертати увагу на поширені помилки, щоб потім з ними “боротися” за допомогою нових картинок.
Ви розпочали з удосконалення мови, а що б ще вам хотілося змінити чи покращити у нашій країні?
У нашій країні треба дуже багато змінювати, але я вірю, що всі разом ми це зможемо зробити. Головне, щоб у нас запанував мир, і кожен намагався робити щось корисне для країни – “віддавати”, а не лише вимагати. От я мрію, щоби в Україні говорити українською було модно. І докладатиму всіх зусиль, щоб цьому сприяти.
Щиро дякую за інтерв’ю! Бажаю вашому проекту подальшого стрімкого розвитку та всеукраїнського успіху! 


Дякую Вам за інтерес до нашої ініціативи!

106722137196447147383887358351954844910090n.jpg
yawgykehrdo.jpg
rohz7eglrzc.jpg
gvoaempjyrw.jpg
9-ftogth8vw.jpg
9c-nimoy5yi.jpg
8daqhzg9ly.jpg

Дивіться більше ТУТ

Останні записи
Опубліковано Андрій Пасічник 16 September, 2014 - 22:42
Ти правий, Ты прав, You are right... Це в багатьох мовах Правда з Правої сторони, а з Лівої сторони кривда. Тому і ходять "на ліво", і документи роблять "ліві". Тому "ти ПРАВИЙ" - так ПРАВильно!
Опубліковано Арій 17 September, 2014 - 11:16
Ти правий :)
Опубліковано Оксана Лутчин 17 September, 2014 - 12:11
Коли йдеться про визнання слушності міркувань або дій, українська мова використовує фразеологічний зворот мати рацію. Він наявний у творах багатьох класиків нашої літератури минулого і сучасного, наголошує мовознавець Олександр Пономарів. Наприклад: “Ех ви, ясновельможні дикуни! Боїтеся Кармелюка — і маєте рацію!” (Степан Васильченко). Синонім цього звороту — ваша (твоя) правда. “Твоя правда: я завалив вступні іспити, бо не готувався до них” (з живих уст). Натомість прихильники зближення чи навіть злиття мов обстоювали й обстоюють калькований з російської вислів ви праві, хоч основними значеннями слова правий (наголос на першому складі) у нас є “справедливий, праведний, безгрішний, невинний”, а не “слушний”. Ще менше пасують до згаданого фразеологізму омонім правий (протилежне поняття до лівий) та омограф правий (наголос на останньому складі): “рівний, прямий”. “Рубайся, дерево, криве і праве” (Матвій Номис). Отже, повноцінні українські відповідники російського вислову вы (ты) правы (прав) — ви (ти) маєте (маєш) рацію; ваша (твоя) правда.
Опубліковано Українець 17 September, 2014 - 16:58
Вислів ти правий не є калькою суто з московської мови, бо в англійській мові є вислів you are right. Можливо такий зворот характерний для інших арійських мов. Перевагою вислову ти правий є те, що він найкоротший, тому пасує Сенсарові. Ти правий означає ти правильно кажеш. А мати рацію, можливо, запозичено з латини через польську.
Опубліковано Андрій Пасічник 16 September, 2014 - 22:44
Якщо Україна це Київська Русь, то як можна "викорінювати русизми"? Може "викорінювати москвізми"?
Опубліковано Фальке Фальке 17 September, 2014 - 08:38
Згоден! Приблизно століття тому назад українські пуристи дуже постаралися для того, щоб наша мова втратила багато автентичності і цим несвідомо підтримали російську мову. Порівняйте: важно (вага, важити) очень (око, очевидно) потолок (толока, толочити – насправді, як видно, слово має бути "потолока") мечта (стар. мечет, мечетати) деревня (дерево, "місце де багато дерев") рисунок (риса, на Галичині офіційно вживається у значенні "схематичне зображення") опасний (опас, опасати) погреб (греб, гребля, погребти) осторожний (сторог, осторога, остерігати) переполох (полохати) очередь (очерет(ь)) надо (знадобитися, – корінь все одно вживаємо) видеть (вид, виджу, видити – дуже важний санскритський корінь) сейчас (цей час) Це все наші слова, які сьогодні видаються "русизмами". Детальніше: http://novi-slova.blogspot.com/2013/03/blog-post.html#more
Опубліковано Андрій Пасічник 19 September, 2014 - 16:49
Осторожно - стережіть ся, обережно - бережіть ся. Все по нашому. Що до рації, то слушно підсміювалися москалі перекладачі фільмів. Як перекласти слова з фільму "Ти прав - у тєбі єсть рация!" - "Ти маєш рацію - ти маєш рацію!" Рація - це чужомовне (латинське) слово. А Прав - це складова Трисуття. https://www.ar25.org/article/troycya.html
Опубліковано Арсен Дубовик 19 September, 2014 - 17:06
Хай собі підсміюються москалики, але сміється той, хто сміється останній! ;) "З розмови двох українців: Один, із захопленням вислухавши іншого, вигукує: - О! Пан має рацію (у розумінні "(філос.) розум, інтелект; розумність, раціональність) !" А другий йому відповідає: - Та ні, пан має кулемет, а рація - в сусіда!" )))))))))))))))) То хто буде сміятися останнім?! Правильно - той, у кого є рація! ))))))
Опубліковано Оксана Лутчин 17 September, 2014 - 12:04
Кальки з російської ми називаємо "росіянізмами".
Опубліковано Андрій Пасічник 16 September, 2014 - 22:48
Чоловік "Паша" - це не по нашому. Паша - це їжа для худоби - те що корова пасе.
Опубліковано Андрій Пасічник 16 September, 2014 - 22:50
Загалом - молодці і дякую!
Опубліковано Анатолій Висота 17 September, 2014 - 08:41
Краще: Павлик! Дякую за цю публікацію!
Опубліковано Арсен Дубовик 17 September, 2014 - 13:16
Гарне починання!!! Дякую! Символ "Лепетун" - це язик? Чим відрізняється Мова і язик каже нам Павло Глазовий Дід приїхав із села, ходить по столиці. Має гроші - не мина жодної крамниці. Попросив він: - Покажіть кухлик той, що з краю.- Продавщиця: - Что? Чево? Я нє панімаю. Кухлик люба покажіть, той, що з боку смужка. - Да какой же кухлік здесь, єслі ето кружка.- Дід у руки кухлик взяв і нахмурив брови: - На Вкраїні живете й не знаєте мови.- Продавщиця теж була гостра та бідова. - У меня єсть свой язик, ні к чему мне мова.- І сказав їй мудрий дід: - Цим пишатися не слід, Бо якраз така біда в моєї корови: [h1]Має, бідна, язика і не знає мови.[/h1]
Опубліковано Віталій Остапенко 17 September, 2014 - 17:34
Щодо кухля і кружки. Це бувальщина. Служив я у Вінниці. Якось нас повезли на сільгоспроботи в якесь вінницьке село. Ясна річ, після праці посадили обідати. Випивши кухоль чаю (чи компоту - зараз уже й не згадаю), попросив у працівниці їдальні "ще кухоль". Вона не зрозуміла. Лише показавши на нього, вона второпала і відповіла, що по-їхньому це - кружка.
Опубліковано Оксана Лутчин 17 September, 2014 - 19:06
Щодо "кухля і кружки": є ще слово "горня", "горнятко".
Опубліковано Віталій Остапенко 17 September, 2014 - 20:50
Мені чомусь завжди здавалося, що слово "горнятко" означає "невеликий глечик, зроблений з глини".
Опубліковано Майя 28 January, 2015 - 14:49
Дивовижні стаття і коментарі! Аж душа співала!
Audio file
/sites/default/files/radio/klavdia_petrivna_-_ya_tobi_brehala.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/iran_zbagachuye_uran_-_sasha_boole.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/zwyntar_-_ne_doviryay_smertnym.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/klavdia_petrivna_-_sonce_zhara.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/klavdia_petrivna_-_znaydy_mene.mp3
Audio file
/sites/default/files/tayina_ukrayiny.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/zwyntar_-_choven.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/ruslana-ostannya_poema.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/bozhichi-ja_ptychka-nevelychka-kant.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/2.slipa_dytyna.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/zlata_ognevich_-_yangol.mp3
Audio file
/sites/default/files/sergius_iii_-_maty_govoryla_ukrayinskoyu_my_mother_told_me_ukrainian_version_ac_valhalla_song.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/oy_yak_zhe_bulo_izprezhdy.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/02_kolir_nochi_-_dva_shlyahy.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/05_kolir_nochi_-_slava_ukrayini.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/zwyntar_-_na_boloti.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/oc_feat._bangi_hep_-_ziyde_sonce.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/torban_-_oy_yak_zhe_bulo.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/zwyntar_-_dzhonni.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/harcyzy_-_lebedi_2020.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/oleksa_mikolajchuk_ta_viktor_pashnik_-_sonce-zori.mp3
Audio file
/sites/default/files/zwyntar_-_gospel.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/angy_kreyda_-_vrazhe.mp3
Audio file
/sites/default/files/tnmk_-_ivo_bobul_1.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/hrystyna-solovij-buty-lyudmy.mp3
Audio file
/sites/default/files/karta_svitu_-_kryla.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/kalush_feat.skofka-dodomu_kaver_victoria_niro.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/kolir_nochi_-_korabli_demo_2013.mp3
Audio file
/sites/default/files/vopli_vidoplyasova_-_yura.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/de_tvoya_liniya.mp3
Audio file
/sites/default/files/trans-former-kalina.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/kozak_system_-_poday_zbroyu.mp3
Audio file
/sites/default/files/02_-_party_na_prikarpatti.mp3
Audio file
/sites/default/files/folkteatr_ostapa_stahiva._pisni_upa._marshyruyut_vzhe_povstanci.mp3
Audio file
/sites/default/files/tavro_-_fashist_2.mp3
Audio file
/sites/default/files/karchata_folknery.mp3
Audio file
/sites/default/files/karna-gucul-metal_2017.mp3
Audio file
/sites/default/files/kazka_-_plakala.mp3
Audio file
/sites/default/files/maxima_-_u_rayu.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/maxima_-_zolota_y_nebesna_zhinka.mp3
Audio file
/sites/default/files/maxima_-_zyma_vesna_lito_osin.mp3
Audio file
/sites/default/files/the_doox_-_gopaka.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/the_doox_-_pid_borom.mp3
Audio file
/sites/default/files/diana_bigun-moya_zemlya.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/4_koly_vona.mp3
Audio file
/sites/default/files/meri_-_ya_z_ukrayiny.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/vidverto_-_borotba.mp3
Audio file
/sites/default/files/14_sosonochka.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/drevo_tak_kosyv_batko.mp3
Audio file
/sites/default/files/the_doox_-_rusalochky.mp3
Audio file
/sites/default/files/the_doox_-_ne_vidpuskay.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/the_doox_-_viter_z_polya.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/13_folknery_-_vyplyvalo_utenia.mp3
Audio file
/sites/default/files/taruta_zberemosya_rode.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/090-znak-vodi-mamo.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/119-vv-harmonija.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/115-vv-vesna.mp3
Audio file
/sites/default/files/117-vv-haleluja.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/118-vv-halu_pryhod.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/120_-_gorila_sosna.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/054-oj_po_sinomu_mori.mp3
Audio file
/sites/default/files/055-oj_tam_u_lvovi.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/002-kvitka-osinnie_kokhannia.mp3
Audio file
/sites/default/files/022-haydamaky_gnyva.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/021-haydamaky_bohuslav.mp3
Audio file
/sites/default/files/017-ohorontsi_lisu.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/ta_scho_tancjuye_z_vitrom.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/vita-brevis-doroga-v-nebesa.mp3
Audio file
/sites/default/files/nedilja-prosto-neba.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/vitalij-kozlovskij-znayesh.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/01._enej_-_radio_hello.mp3
Audio file
/sites/default/files/05_vitre_hnatyi.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/igor-balan-oj-tam-za-morjami.mp3
Audio file
/sites/default/files/korali_project_-_korali_-_01._potsuhy.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/batkivcke_gyto.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/burmaka_hodyt_son.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/burmaka_melanka.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/liotchyk.mp3
Audio file
/sites/default/files/lama_meni_tak_treba.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/04._mertvi_troyandy.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/08._z_togo_berega.mp3
Audio file
/sites/default/files/09._ya_bez_tebe_ne_ye.mp3
Audio file
/sites/default/files/maxima_-_kolyskova.mp3
Audio file
/sites/default/files/chuhajster-ukr.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/kozaky.mp3
Audio file
/sites/default/files/tnmk_banzay.mp3
Audio file
/sites/default/files/tnmk_vidryvaysya.mp3
Audio file
/sites/default/files/tnmk_syla.mp3
Audio file
/sites/default/files/tnmk_ta_ty_shcho.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/mandarinovij-raj-zorepadi.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/nedilja-prosto-neba.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/ty_v_mene_ye.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/nebo_ukrayiny-drach_eduard.mp3
Audio file
/sites/default/files/euterpa_marysunia.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/sonce-hmary_na_chuzhyni.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/01.persha_versiya.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/03.vesna_.mp3
Audio file
/sites/default/files/07.chaka_1.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/020-haydamaky_30-lit.mp3
Audio file
/sites/default/files/026-dyki_gusy.mp3
Audio file
/sites/default/files/027-pisnya_pro_pisnyu.mp3
Audio file
/sites/default/files/031-ukraina.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/033-ishla_divcha_luchkamy.mp3
Audio file
/sites/default/files/035-vv_kompanichenko_taras.mp3
Audio file
/sites/default/files/036-kvitka-dva_koliory.mp3
Audio file
/sites/default/files/036-kvitka_cisyk_-_cheremshyna.mp3
Audio file
/sites/default/files/039._dva_kolory.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/040._chornobryvtsi.mp3
Audio file
/sites/default/files/042._nich_jaka_misiachna.mp3
Audio file
/sites/default/files/043._de_ty_teper.mp3
Audio file
/sites/default/files/045-oj_na_gori_ta_zenci_znut.mp3
Audio file
/sites/default/files/046-ridna_maty_moja.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/048-lira.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/049-pryvyd.mp3
Audio file
/sites/default/files/051-neba_zori.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/052-ptakha.mp3
Audio file
/sites/default/files/056-tam_na_stavi.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/059-i_zijde.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/061-hen_dolynoju.mp3
Audio file
/sites/default/files/062-mykyta_shvachka.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/064-bili_demony.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/065-maga_vira.mp3
Audio file
/sites/default/files/067-zapovit.mp3
Audio file
/sites/default/files/069-vechir.mp3
Audio file
/sites/default/files/072-olster.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/073-shiva.mp3
Audio file
/sites/default/files/076-transformer-zmusila.mp3
Audio file
/sites/default/files/098-drymbadadzyga-shidi-ridi.mp3
Audio file
/sites/default/files/101-u-muza-7.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/103-u-muza-16.mp3
Audio file
/sites/default/files/ukranski_koljadki_-_dobrij_vechir_tobi_pane_gospodarju.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/105-vasya-club-04-chorna_gora.mp3
Audio file
/sites/default/files/108-bozhichi-sho-z-kuiva-ta-j-do-rusalima.mp3
Audio file
/sites/default/files/111-bozhichi-u_poli_vijsko_stojalo-koljadka.mp3
Audio file
/sites/default/files/114-muzyka_dyka.mp3
Audio file
/sites/default/files/tik_-_cyklony.mp3
Audio file
/sites/default/files/ukrayinski_dity_i_ruslana_-_ye_u_kozhnogo_z_nas_v_serci_mriya.mp3
Audio file
/sites/default/files/116_-_velyka_syla.mp3
Audio file
/sites/default/files/tik_vesela_pisnya_2010_-_bude_shchastya_gulyay_veselys_sodnya_vitka_pry_vlasti_bude_shchastya_gulyay_veselys_sodnya_vitka_pry_vlasti.mp3
Audio file
/sites/default/files/6_sheva_ital.mp3
Audio file
/sites/default/files/chornyj_luge.mp3
Audio file
/sites/default/files/16_siv_sus_hrestos_da_vecheryaty_-_shchedrivka.mp3