Суржикові сполучення та їх заміна, ч.1

Оксана Лутчин

Суржикові сполучення та їх заміна, ч.1

https://www.ar25.org/node/24790

Типовим порушенням мовної лексичної норми є невмотивоване вживання слів. Це так звані суржикові конструкції, яких треба уникати, щоб наша мова була чистою і точною. Аналізуючи ці мовленнєві порушення, мовознавці виробили практичні рекомендації, які допоможуть нам позбутися таких помилок.

 

Image

"Людина починається з душі. Її красу формує світле слово..." Л. Коваленко

 

Включити світло – ввімкнути світло, а включити до списку.

Винести подяку – оголосити подяку, а винести крісло.

Відкрити вікно – відчинити вікно, а відкрити магазин (тобто почати функціонувати).

Взяти себе в руки – опанувати себе, а взяти яблуко.

Вірно говорити – правильно говорити, а вірно кохати.

Доказати свою правоту – довести свою правоту, а доказати казку.

Добитися успіхів – домогтися успіхів, а добитися до крові.

Залишити країну – покинути країну, а залишити речі.

Заставити це зробити – змусити це зробити, а заставити річ у ломбарді.

Знаходитися на роботі – бути або перебувати на роботі, а знаходиться річ, що була загублена.

Знімати квартиру – винаймати квартиру, а знімати капелюха.

Зустрічаються помилки – трапляються помилки, а зустрічаються друзі.

Користуватися успіхом – мати успіх, а користуватися милом.

Мішати комусь – заважати комусь, а мішати кашу.

Настоювати на рішенні – наполягати на рішенні, а настоювати цілющі трави.

Підняти питання – порушити питання, а підняти ціни.

Поставити питання – порушити питання, а поставити на стіл.

Підвищувати кількість – збільшувати кількість, а підвищувати рівень.

Перевести гроші – переказати гроші, а перевести через дорогу.

Підписка на газети – передплата на газети, а підписка про невиїзд.

Проходило засідання – відбулося засідання, а проходили люди.

Розкрити книжку – розгорнути книжку, а розкрити тему.

Складають сто відсотків – становлять сто відсотків, а складають речі в шафу.

Отож, позбуваймось суржиків, дбаймо про чистоту та природність рідної мови.

Опубліковано Віталій Остапенко 8 March, 2014 - 21:25
!Чудова стаття, пані Оксано! Хотів спитати щодо перекладу на українську мову виразу "быть правым". Десь читав, що найправильнішим є переклад "мати правду". Наприклад - ты прав - твоя правда. Але питання в тому, що ця форма не завжди добре звучить. Наприклад, як правильно сказати - я хотів би, щоб ти був правий, чи я хотів би, щоб ти мав рацію, чи я хотів би, щоб була твоя правда?
Опубліковано Оксана Лутчин 9 March, 2014 - 18:19
Українськими відповідниками російського вислову “ти прав” є ти маєш рацію, твоя правда. Правий означає справедливий, праведний, а не слушний.
Опубліковано Доктор Смалець 11 March, 2014 - 13:02
Слово "слушний", крім основного значення "прийнятний, підходящий, зручний", вживається також у сенсі "правильний, справедливий", тому протиставляти ці слова, на мій погляд, не зовсім доречно (слушно :-) ). Дякую.
Опубліковано Анатолій Висота 9 March, 2014 - 08:31
Може МАТИ РАЦІЮ?
Опубліковано Андрій Пасічник 9 March, 2014 - 09:23
проходило засідання - тривало засідання. Відбулося - значить дія доконана, а проходило - мається на увазі - тривало. "В ході засідання".
Опубліковано Творимир Здобудьволя 9 March, 2014 - 09:40
+
Опубліковано Оксана Лутчин 9 March, 2014 - 18:42
Проходити може те, що вміє ходити. Проте у переносному значенні вживають слово “у ході”, як ви зауважили: “У ході засідання”.
Опубліковано Творимир Здобудьволя 9 March, 2014 - 09:47
Гарні приклади суржикових словосполучень та цитата. Хто знає правильний переклад російського вислову: "глазкі строіть"?
Опубліковано Оксана Лутчин 9 March, 2014 - 18:49
"Глазки строить" - стріляти очима, пускати бісики.
Опубліковано Доктор Смалець 11 March, 2014 - 13:34
Ґуґль каже: "будувати вічка" :-)))))
Опубліковано Віктор Макаренко 9 March, 2014 - 10:27
Дякую!
Опубліковано Українець 9 March, 2014 - 15:51
Можна детальніше пояснити відмінність між залишити і покинути?
Опубліковано Оксана Лутчин 9 March, 2014 - 19:06
Покидати країну, тобто на довший час. А залишати можна речі - для зберігання, для когось, у спадщину.
Опубліковано Доктор Смалець 11 March, 2014 - 14:03
Речі можна і залишити (для зберігання, для когось, у спадщину), і покинути (назовсім, як непотріб). Країну можна не тільки "покинути", але й "залишити в спокої" або "залишити комусь для керування", що одночасно може вказувати також на відсутність на цій території діючої особи. Тобто, ці слова часто є синонімами і тоді добирати їх треба не до певного типу об'єкта, а в залежності від того, який стосунок до нього має суб'єкт. PS. Правила дуже добрі для Сенсару, як дещо спрощеної мови (даруйте, я про це постійно забуваю, встромляючи свої коменти :-))
Опубліковано Миро 10 March, 2014 - 21:34
Чудова стаття! Варто роздрукувати і тримати перед очима. ?А чи може бути "Підписка на новини", адже це не передплата, бо тут нема оплати?
Опубліковано Оксана Лутчин 10 March, 2014 - 22:28
Дякую, Миро! Так, підписка як виявлення згоди на надсилання новин.
Опубліковано Володимир Світлий 11 March, 2014 - 09:27
Чи є у нас слово кількість?Знаю про слово числом.Поясніть ,будласка,походження слова кількість.
Audio file
/sites/default/files/radio/klavdia_petrivna_-_ya_tobi_brehala.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/iran_zbagachuye_uran_-_sasha_boole.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/zwyntar_-_ne_doviryay_smertnym.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/klavdia_petrivna_-_sonce_zhara.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/klavdia_petrivna_-_znaydy_mene.mp3
Audio file
/sites/default/files/tayina_ukrayiny.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/zwyntar_-_choven.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/ruslana-ostannya_poema.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/bozhichi-ja_ptychka-nevelychka-kant.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/2.slipa_dytyna.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/zlata_ognevich_-_yangol.mp3
Audio file
/sites/default/files/sergius_iii_-_maty_govoryla_ukrayinskoyu_my_mother_told_me_ukrainian_version_ac_valhalla_song.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/oy_yak_zhe_bulo_izprezhdy.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/02_kolir_nochi_-_dva_shlyahy.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/05_kolir_nochi_-_slava_ukrayini.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/zwyntar_-_na_boloti.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/oc_feat._bangi_hep_-_ziyde_sonce.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/torban_-_oy_yak_zhe_bulo.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/zwyntar_-_dzhonni.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/harcyzy_-_lebedi_2020.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/oleksa_mikolajchuk_ta_viktor_pashnik_-_sonce-zori.mp3
Audio file
/sites/default/files/zwyntar_-_gospel.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/angy_kreyda_-_vrazhe.mp3
Audio file
/sites/default/files/tnmk_-_ivo_bobul_1.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/hrystyna-solovij-buty-lyudmy.mp3
Audio file
/sites/default/files/karta_svitu_-_kryla.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/kalush_feat.skofka-dodomu_kaver_victoria_niro.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/kolir_nochi_-_korabli_demo_2013.mp3
Audio file
/sites/default/files/vopli_vidoplyasova_-_yura.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/de_tvoya_liniya.mp3
Audio file
/sites/default/files/trans-former-kalina.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/kozak_system_-_poday_zbroyu.mp3
Audio file
/sites/default/files/02_-_party_na_prikarpatti.mp3
Audio file
/sites/default/files/folkteatr_ostapa_stahiva._pisni_upa._marshyruyut_vzhe_povstanci.mp3
Audio file
/sites/default/files/tavro_-_fashist_2.mp3
Audio file
/sites/default/files/karchata_folknery.mp3
Audio file
/sites/default/files/karna-gucul-metal_2017.mp3
Audio file
/sites/default/files/kazka_-_plakala.mp3
Audio file
/sites/default/files/maxima_-_u_rayu.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/maxima_-_zolota_y_nebesna_zhinka.mp3
Audio file
/sites/default/files/maxima_-_zyma_vesna_lito_osin.mp3
Audio file
/sites/default/files/the_doox_-_gopaka.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/the_doox_-_pid_borom.mp3
Audio file
/sites/default/files/diana_bigun-moya_zemlya.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/4_koly_vona.mp3
Audio file
/sites/default/files/meri_-_ya_z_ukrayiny.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/vidverto_-_borotba.mp3
Audio file
/sites/default/files/14_sosonochka.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/drevo_tak_kosyv_batko.mp3
Audio file
/sites/default/files/the_doox_-_rusalochky.mp3
Audio file
/sites/default/files/the_doox_-_ne_vidpuskay.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/the_doox_-_viter_z_polya.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/13_folknery_-_vyplyvalo_utenia.mp3
Audio file
/sites/default/files/taruta_zberemosya_rode.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/090-znak-vodi-mamo.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/119-vv-harmonija.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/115-vv-vesna.mp3
Audio file
/sites/default/files/117-vv-haleluja.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/118-vv-halu_pryhod.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/120_-_gorila_sosna.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/054-oj_po_sinomu_mori.mp3
Audio file
/sites/default/files/055-oj_tam_u_lvovi.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/002-kvitka-osinnie_kokhannia.mp3
Audio file
/sites/default/files/022-haydamaky_gnyva.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/021-haydamaky_bohuslav.mp3
Audio file
/sites/default/files/017-ohorontsi_lisu.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/ta_scho_tancjuye_z_vitrom.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/vita-brevis-doroga-v-nebesa.mp3
Audio file
/sites/default/files/nedilja-prosto-neba.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/vitalij-kozlovskij-znayesh.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/01._enej_-_radio_hello.mp3
Audio file
/sites/default/files/05_vitre_hnatyi.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/igor-balan-oj-tam-za-morjami.mp3
Audio file
/sites/default/files/korali_project_-_korali_-_01._potsuhy.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/batkivcke_gyto.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/burmaka_hodyt_son.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/burmaka_melanka.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/liotchyk.mp3
Audio file
/sites/default/files/lama_meni_tak_treba.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/04._mertvi_troyandy.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/08._z_togo_berega.mp3
Audio file
/sites/default/files/09._ya_bez_tebe_ne_ye.mp3
Audio file
/sites/default/files/maxima_-_kolyskova.mp3
Audio file
/sites/default/files/chuhajster-ukr.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/kozaky.mp3
Audio file
/sites/default/files/tnmk_banzay.mp3
Audio file
/sites/default/files/tnmk_vidryvaysya.mp3
Audio file
/sites/default/files/tnmk_syla.mp3
Audio file
/sites/default/files/tnmk_ta_ty_shcho.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/mandarinovij-raj-zorepadi.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/nedilja-prosto-neba.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/ty_v_mene_ye.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/nebo_ukrayiny-drach_eduard.mp3
Audio file
/sites/default/files/euterpa_marysunia.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/sonce-hmary_na_chuzhyni.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/01.persha_versiya.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/03.vesna_.mp3
Audio file
/sites/default/files/07.chaka_1.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/020-haydamaky_30-lit.mp3
Audio file
/sites/default/files/026-dyki_gusy.mp3
Audio file
/sites/default/files/027-pisnya_pro_pisnyu.mp3
Audio file
/sites/default/files/031-ukraina.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/033-ishla_divcha_luchkamy.mp3
Audio file
/sites/default/files/035-vv_kompanichenko_taras.mp3
Audio file
/sites/default/files/036-kvitka-dva_koliory.mp3
Audio file
/sites/default/files/036-kvitka_cisyk_-_cheremshyna.mp3
Audio file
/sites/default/files/039._dva_kolory.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/040._chornobryvtsi.mp3
Audio file
/sites/default/files/042._nich_jaka_misiachna.mp3
Audio file
/sites/default/files/043._de_ty_teper.mp3
Audio file
/sites/default/files/045-oj_na_gori_ta_zenci_znut.mp3
Audio file
/sites/default/files/046-ridna_maty_moja.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/048-lira.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/049-pryvyd.mp3
Audio file
/sites/default/files/051-neba_zori.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/052-ptakha.mp3
Audio file
/sites/default/files/056-tam_na_stavi.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/059-i_zijde.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/061-hen_dolynoju.mp3
Audio file
/sites/default/files/062-mykyta_shvachka.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/064-bili_demony.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/065-maga_vira.mp3
Audio file
/sites/default/files/067-zapovit.mp3
Audio file
/sites/default/files/069-vechir.mp3
Audio file
/sites/default/files/072-olster.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/073-shiva.mp3
Audio file
/sites/default/files/076-transformer-zmusila.mp3
Audio file
/sites/default/files/098-drymbadadzyga-shidi-ridi.mp3
Audio file
/sites/default/files/101-u-muza-7.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/103-u-muza-16.mp3
Audio file
/sites/default/files/ukranski_koljadki_-_dobrij_vechir_tobi_pane_gospodarju.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/105-vasya-club-04-chorna_gora.mp3
Audio file
/sites/default/files/108-bozhichi-sho-z-kuiva-ta-j-do-rusalima.mp3
Audio file
/sites/default/files/111-bozhichi-u_poli_vijsko_stojalo-koljadka.mp3
Audio file
/sites/default/files/114-muzyka_dyka.mp3
Audio file
/sites/default/files/tik_-_cyklony.mp3
Audio file
/sites/default/files/ukrayinski_dity_i_ruslana_-_ye_u_kozhnogo_z_nas_v_serci_mriya.mp3
Audio file
/sites/default/files/116_-_velyka_syla.mp3
Audio file
/sites/default/files/tik_vesela_pisnya_2010_-_bude_shchastya_gulyay_veselys_sodnya_vitka_pry_vlasti_bude_shchastya_gulyay_veselys_sodnya_vitka_pry_vlasti.mp3
Audio file
/sites/default/files/6_sheva_ital.mp3
Audio file
/sites/default/files/chornyj_luge.mp3
Audio file
/sites/default/files/16_siv_sus_hrestos_da_vecheryaty_-_shchedrivka.mp3