Суржикові сполучення та їх заміна, ч.3

Оксана Лутчин

Суржикові сполучення та їх заміна, ч.3

https://www.ar25.org/node/25723

Виражальні властивості української мови є настільки багаті, що нею можна точно описати все, що відчуваємо, робимо чи думаємо. Проте для цього треба висловлюватися природно і точно, відсіюючи заяложені фрази. Ось кілька рекомендацій щодо уникнення таких невиразних сполучень.

Image
Мова народу - цвіт його духовного життя

                          Мова народу – цвіт його духовного життя

 

Бере свій початок – починається, а брати можна річ.

Вести переписку – листуватися, а вести можна дитину.

Вести себе впевнено – поводитися впевнено, але вести перед.

Взяти себе в руки – опанувати себе, але взяти на руки щось.

Вийшов термін дії – закінчився термін дії, але вийшов дух.

Відіграє важливе значення – відіграє важливу роль, а надати значення.

Вірна думка – слушна думка, правильна думка, а вірний товариш.

Горіти бажанням – палко бажати, але горить робота в руках.

Губити час – гаяти час, а губити гаманець.

Користуватися авторитетом – мати авторитет, а користуватися послугами когось.

Нести відповідальність – бути відповідальним, а нести сумку.

Носити характер – мати характер, а носити одежу.

Принести шкоду – завдати шкоди, а приносити радість.

Справа тонка – справа делікатна, а тонка талія.

Останні записи
Опубліковано Віталій Остапенко 19 May, 2014 - 21:01
Беру на озброєння! Дякую, пані Оксано. Я думаю, не тільки мене цікавить, як перекласти на українську мову вираз "по большому счету". Ясна річ - по великому рахунку - є просто калькою з російської. Дякую наперед!
Опубліковано Оксана Лутчин 20 May, 2014 - 08:46
Часто вираз "по большому счету" перекладають на малозрозумілий "за великим рахунком" - це калька з російської. Правильно - "великою мірою".
Опубліковано Наталя 20 May, 2014 - 16:26
І "великою мірою" тут зайве. Правду (по правді, прямо, загалом) кажучи - український відповідник.
Опубліковано Оксана Лутчин 21 May, 2014 - 11:54
Ось приклад: “Це лише наслідок психології поведінки сьогоднішніх політичних лідерів, які, по великому рахунку, скористалися Майданом...- Це лише наслідок психології поведінки сьогоднішніх політичних лідерів, які, великою мірою, скористалися Майданом... Власне, це “великою мірою” підкреслює наскільки, в яких межах відбулась дія. “По правді, прямо, загалом” лиш констатуватимуть факт.
Опубліковано Наталя 21 May, 2014 - 11:58
Великою мірою - жахливий канцеляризм. Ваша справа, користуватися ним чи ні. І "по великому рахунку", і "великою мірою" тут зайве.
Опубліковано Оксана Лутчин 21 May, 2014 - 14:01
У Вас таке цікаве визначення "жахливий канцеляризм". Можливо, Ви мали на увазі вираз "у великій мірі", що справді є канцеляризмом. А "великою мірою" рекомендує, наприклад, мовознавець С. Караванський, який вивчає і глибоко аналізує українську лексику.
Опубліковано Наталя 22 May, 2014 - 11:50
Здіймаю капелюха перед цим мовознавцем і його плідною працею в царині мови. Але інколи Караванський передає куті меду (надто коли схвалює використання зворотної частки -ся - вибачаюся). Авторитетні джерела не фіксують "великою мірою" як доречну сполуку для вживання в українській мові. І коли вже Вам аж так до смаку те "великою мірою", то логічно, щоб була міра й мала "малою мірою").
Опубліковано Оксана Лутчин 22 May, 2014 - 13:30
Вперше читаю, Наталю, що Караванський схвалює "вибачаюся". Знаю, що навпаки - критикує! Вкажіть, будь ласка, джерело.
Опубліковано Наталя 22 May, 2014 - 16:47
Прошу. "Секрети української мови": "...дехто вважає слово вибачатись вульгаризмом. Такий погляд не має жодних підстав. Росіяни справді не полюбляють виразу "я извиняюсь", бо цей вираз в їхній мові — запозичення з української мови. В українській же мові слово вибачатись і зворот я вибачаюсьприродні форми: "Дуже вибачаюсь, що самому ніколи забігти до Вас". (П. Мирний) Яку підставу маємо ми вважати це слово вульгаризмом? Тільки копіюючи російську фобію. Так недовго й до того, щоб оголосити всю українську мову вульгарною. Дехто поборює форму вибачаюсь такими аргументами: "Як можна самого себе вибачати? Слово ж вибачаюсь за аналогією до слів одягаюсь (= одягаю себе) та вмиваюсь (= вмиваю себе) буквально значить: вибачаю себе. " Той, хто вдається до таких аргументів, забуває, що не всі зворотні форми дієслів відтворюють зворотну дію, де частка сь або ся дорівнює слову себе. У словах сміюсь, боюсь тощо частка сь не є еквівалентом себе. У цих словах частка сь виконує словотворчу функцію. Аналогічну функцію частка сь або ся має і у слові вибачаюсь. Не треба забувати і того, що слово вибачатись - це скорочена форма від ширшого звороту вибачатися перед ким. У процесі спілкування форму я вибачаюсь перед Вами мовці стали вживати скорочено: я вибачаюсь. Якщо прискіпливо ставитися до всіх живомовних форм, то можна кінець-кінцем заглушити мовну творчість народу. А саме ця мовна творчість створила сучасні найрозвиненіші світові мови. Мовна творчість, як і всяка інша творчість, вимагає свободи, а отже, і толерантного ставлення до себе. Коли та чи та форма здобула поширення серед мовців, дуже нерозумно накладати на таку форму заборони й анатеми. Крім шкоди, це нічого не дасть".
Опубліковано Арсен Дубовик 22 May, 2014 - 13:10
Я також за міру, пані Оксано. Вони - "счітают", а ми - українці - "міряємо", співставляємо. :) Дійсно, пані Наталю, міра може бути і великою і малою. :) "Міра вогню В кожного є своя В кожного є міра життя Але воно для всіх ... Хто як не ти В моїх очах Встигла знайти Міру вогню" (Святослав Вакарчук, Міра)
Опубліковано Анатолій Висота 20 May, 2014 - 08:18
Оксанко, видно, скільки мовного сміття. Дякую, що вказуєш на нього. Ось приклад:Справа тонка – справа делікатна, а тонка талія.
Опубліковано Наталя 20 May, 2014 - 16:23
Бере свій початок – починається, а брати можна річ.
Чому ж? Річка може брати початок. Або ж джерело.
Губити час – гаяти час,
Або ж затрачати (витрачати).
Опубліковано Анатолій Висота 21 May, 2014 - 08:00
Наталю, річка ПОЧИНАЄТЬСЯ з джерела.
Опубліковано Наталя 21 May, 2014 - 11:02
Чи бере початок.
Опубліковано Арсен Дубовик 21 May, 2014 - 14:02
Пані Наталю, але ж брати можна коли руки є, і ще коли дають :) Річка починається з джерела, саме так, пане Анатолію!
Опубліковано Анатолій Висота 22 May, 2014 - 08:24
Так, пане Арсене, дають і беруть таки РУКАМИ. Але ще й кажуть: БРАТИ УЧАСТЬ. То як тут бути?
Опубліковано Арсен Дубовик 22 May, 2014 - 11:35
Казати - БУТИ УЧАСНИКОМ, БУВ УЧАСНИКОМ, БУДУ УЧАСНИКОМ якогось дійства. БРАТИ - це чекати, коли тобі щось дадуть, а Арії мають творити і не чекати. Така моя позиція :)
Опубліковано Віктор Макаренко 22 May, 2014 - 13:10
Дякую!
Опубліковано Анатолій Висота 23 May, 2014 - 07:25
Згоден, пане Арсене! Таки БУТИ УЧАСНИКОМ, а не БРАТИ УЧАСТЬ!
Audio file
/sites/default/files/radio/klavdia_petrivna_-_ya_tobi_brehala.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/iran_zbagachuye_uran_-_sasha_boole.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/zwyntar_-_ne_doviryay_smertnym.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/klavdia_petrivna_-_sonce_zhara.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/klavdia_petrivna_-_znaydy_mene.mp3
Audio file
/sites/default/files/tayina_ukrayiny.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/zwyntar_-_choven.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/ruslana-ostannya_poema.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/bozhichi-ja_ptychka-nevelychka-kant.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/2.slipa_dytyna.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/zlata_ognevich_-_yangol.mp3
Audio file
/sites/default/files/sergius_iii_-_maty_govoryla_ukrayinskoyu_my_mother_told_me_ukrainian_version_ac_valhalla_song.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/oy_yak_zhe_bulo_izprezhdy.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/02_kolir_nochi_-_dva_shlyahy.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/05_kolir_nochi_-_slava_ukrayini.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/zwyntar_-_na_boloti.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/oc_feat._bangi_hep_-_ziyde_sonce.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/torban_-_oy_yak_zhe_bulo.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/zwyntar_-_dzhonni.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/harcyzy_-_lebedi_2020.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/oleksa_mikolajchuk_ta_viktor_pashnik_-_sonce-zori.mp3
Audio file
/sites/default/files/zwyntar_-_gospel.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/angy_kreyda_-_vrazhe.mp3
Audio file
/sites/default/files/tnmk_-_ivo_bobul_1.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/hrystyna-solovij-buty-lyudmy.mp3
Audio file
/sites/default/files/karta_svitu_-_kryla.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/kalush_feat.skofka-dodomu_kaver_victoria_niro.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/kolir_nochi_-_korabli_demo_2013.mp3
Audio file
/sites/default/files/vopli_vidoplyasova_-_yura.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/de_tvoya_liniya.mp3
Audio file
/sites/default/files/trans-former-kalina.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/kozak_system_-_poday_zbroyu.mp3
Audio file
/sites/default/files/02_-_party_na_prikarpatti.mp3
Audio file
/sites/default/files/folkteatr_ostapa_stahiva._pisni_upa._marshyruyut_vzhe_povstanci.mp3
Audio file
/sites/default/files/tavro_-_fashist_2.mp3
Audio file
/sites/default/files/karchata_folknery.mp3
Audio file
/sites/default/files/karna-gucul-metal_2017.mp3
Audio file
/sites/default/files/kazka_-_plakala.mp3
Audio file
/sites/default/files/maxima_-_u_rayu.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/maxima_-_zolota_y_nebesna_zhinka.mp3
Audio file
/sites/default/files/maxima_-_zyma_vesna_lito_osin.mp3
Audio file
/sites/default/files/the_doox_-_gopaka.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/the_doox_-_pid_borom.mp3
Audio file
/sites/default/files/diana_bigun-moya_zemlya.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/4_koly_vona.mp3
Audio file
/sites/default/files/meri_-_ya_z_ukrayiny.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/vidverto_-_borotba.mp3
Audio file
/sites/default/files/14_sosonochka.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/drevo_tak_kosyv_batko.mp3
Audio file
/sites/default/files/the_doox_-_rusalochky.mp3
Audio file
/sites/default/files/the_doox_-_ne_vidpuskay.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/the_doox_-_viter_z_polya.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/13_folknery_-_vyplyvalo_utenia.mp3
Audio file
/sites/default/files/taruta_zberemosya_rode.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/090-znak-vodi-mamo.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/119-vv-harmonija.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/115-vv-vesna.mp3
Audio file
/sites/default/files/117-vv-haleluja.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/118-vv-halu_pryhod.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/120_-_gorila_sosna.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/054-oj_po_sinomu_mori.mp3
Audio file
/sites/default/files/055-oj_tam_u_lvovi.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/002-kvitka-osinnie_kokhannia.mp3
Audio file
/sites/default/files/022-haydamaky_gnyva.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/021-haydamaky_bohuslav.mp3
Audio file
/sites/default/files/017-ohorontsi_lisu.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/ta_scho_tancjuye_z_vitrom.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/vita-brevis-doroga-v-nebesa.mp3
Audio file
/sites/default/files/nedilja-prosto-neba.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/vitalij-kozlovskij-znayesh.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/01._enej_-_radio_hello.mp3
Audio file
/sites/default/files/05_vitre_hnatyi.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/igor-balan-oj-tam-za-morjami.mp3
Audio file
/sites/default/files/korali_project_-_korali_-_01._potsuhy.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/batkivcke_gyto.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/burmaka_hodyt_son.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/burmaka_melanka.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/liotchyk.mp3
Audio file
/sites/default/files/lama_meni_tak_treba.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/04._mertvi_troyandy.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/08._z_togo_berega.mp3
Audio file
/sites/default/files/09._ya_bez_tebe_ne_ye.mp3
Audio file
/sites/default/files/maxima_-_kolyskova.mp3
Audio file
/sites/default/files/chuhajster-ukr.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/kozaky.mp3
Audio file
/sites/default/files/tnmk_banzay.mp3
Audio file
/sites/default/files/tnmk_vidryvaysya.mp3
Audio file
/sites/default/files/tnmk_syla.mp3
Audio file
/sites/default/files/tnmk_ta_ty_shcho.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/mandarinovij-raj-zorepadi.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/nedilja-prosto-neba.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/ty_v_mene_ye.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/nebo_ukrayiny-drach_eduard.mp3
Audio file
/sites/default/files/euterpa_marysunia.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/sonce-hmary_na_chuzhyni.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/01.persha_versiya.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/03.vesna_.mp3
Audio file
/sites/default/files/07.chaka_1.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/020-haydamaky_30-lit.mp3
Audio file
/sites/default/files/026-dyki_gusy.mp3
Audio file
/sites/default/files/027-pisnya_pro_pisnyu.mp3
Audio file
/sites/default/files/031-ukraina.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/033-ishla_divcha_luchkamy.mp3
Audio file
/sites/default/files/035-vv_kompanichenko_taras.mp3
Audio file
/sites/default/files/036-kvitka-dva_koliory.mp3
Audio file
/sites/default/files/036-kvitka_cisyk_-_cheremshyna.mp3
Audio file
/sites/default/files/039._dva_kolory.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/040._chornobryvtsi.mp3
Audio file
/sites/default/files/042._nich_jaka_misiachna.mp3
Audio file
/sites/default/files/043._de_ty_teper.mp3
Audio file
/sites/default/files/045-oj_na_gori_ta_zenci_znut.mp3
Audio file
/sites/default/files/046-ridna_maty_moja.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/048-lira.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/049-pryvyd.mp3
Audio file
/sites/default/files/051-neba_zori.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/052-ptakha.mp3
Audio file
/sites/default/files/056-tam_na_stavi.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/059-i_zijde.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/061-hen_dolynoju.mp3
Audio file
/sites/default/files/062-mykyta_shvachka.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/064-bili_demony.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/065-maga_vira.mp3
Audio file
/sites/default/files/067-zapovit.mp3
Audio file
/sites/default/files/069-vechir.mp3
Audio file
/sites/default/files/072-olster.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/073-shiva.mp3
Audio file
/sites/default/files/076-transformer-zmusila.mp3
Audio file
/sites/default/files/098-drymbadadzyga-shidi-ridi.mp3
Audio file
/sites/default/files/101-u-muza-7.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/103-u-muza-16.mp3
Audio file
/sites/default/files/ukranski_koljadki_-_dobrij_vechir_tobi_pane_gospodarju.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/105-vasya-club-04-chorna_gora.mp3
Audio file
/sites/default/files/108-bozhichi-sho-z-kuiva-ta-j-do-rusalima.mp3
Audio file
/sites/default/files/111-bozhichi-u_poli_vijsko_stojalo-koljadka.mp3
Audio file
/sites/default/files/114-muzyka_dyka.mp3
Audio file
/sites/default/files/tik_-_cyklony.mp3
Audio file
/sites/default/files/ukrayinski_dity_i_ruslana_-_ye_u_kozhnogo_z_nas_v_serci_mriya.mp3
Audio file
/sites/default/files/116_-_velyka_syla.mp3
Audio file
/sites/default/files/tik_vesela_pisnya_2010_-_bude_shchastya_gulyay_veselys_sodnya_vitka_pry_vlasti_bude_shchastya_gulyay_veselys_sodnya_vitka_pry_vlasti.mp3
Audio file
/sites/default/files/6_sheva_ital.mp3
Audio file
/sites/default/files/chornyj_luge.mp3
Audio file
/sites/default/files/16_siv_sus_hrestos_da_vecheryaty_-_shchedrivka.mp3